AMPHOTERICIN
B
FLUCONAZOLE CLOTRIMAZOLE
GRISEOFULVIN FLUCYTOSINE
NYSTATIN KETOCONAZOLE
عفونتهاي
قارچي اغلب با كاهش مقاومتميزبان همراه است كه در صورت عدماصلاح اين
مقاومت، دارودرماني باشكست مواجه خواهد شد. همچنين درمانعفونت درماتوفيتي
تا زماني كه منبعحيواني برداشته شده يا كنترل گردد، ممكنموفقيتآميز
نباشد.
آمفوتريسين
از مجراي گوارش جذبنميشود و تنها آنتي بيوتيك از گروه پليان است كه از
راه تزريقي قابل مصرفميباشد. اين دارو درمان عفونتهاي قارچيسيستميك مصرف
ميشود و بر عليهبسياري از قارچها و مخمرها مؤثرميباشد. اين دارو به ميزان
زيادي بهپروتئينهاي پلاسما پيوند مييابد و بهميزان كم به داخل مايعات
بدن و بافتها نفوذميكند. در صورت تزريق، عوارض جانبيسمي دارو بروز ميكند.
نيستاتين
از راه خوراكي جذب بسيار كميدارد و از راه تزريقي نيز بسيار سميميباشد.
اين
دارو بر عليه بسياري از مخمرها وقارچها مؤثر است ولي اصولا بر عليهعفونتهاي
كانديدا آلبيكانس در پوست ومخاط بكار ميرود.
اين
دارو همچنين در درمان كانديد يازيسروده نيز مصرف ميشود.
ميكونازول
براي درمان موضعي مصرفميشود. كتوكونازول در مقايسه با سايرداروهاي ضد قارچ
ايميدازولي، از جذبخوراكي بهتري برخوردار است، ولي سميتكبدي خطرناك با
مصرف دارو گزارش شدهاست. از اين دارو نبايد در درمان عفونتهايقارچي سطحي
استفاده نمود.
فلوكونازول
در درمان موضعي وسيستميك عفونتهاي كانديديايي وكريپتوكوكي مصرف ميشود.
فلوسيتوزين
يك داروي ضد قارچ سنتتيكاست كه فقط بر عليه مخمرها مؤثر ميباشدو در درمان
عفونتهاي سيستميككانديديازيس و كريتپوكوكوزيس مصرفميشود. عوارض جانبي اين
دارو نادراست، ولي ضعف مغز استخوان مشاهدهشده است.
در
حين درمان با اين دارو، ممكن استمقاومت ايجاد شود. گريزئوفولوين، بهدليل
تجمع در كراتين، داروي انتخابي برايعفونتهاي درماتوفيتي است. از مجرايگوارش
بخوبي جذب ميشود، ولي درمصرف موضعي غير فعال است.
اين
دارو در عفونتهاي پوست مؤثرتر ازعفونتهاي ناخن است و درمان با آن بايدبراي
چندين هفته تا چندين ماه ادامه يابد.عوارض جانبي اين دارو نادر ميباشد.
موارد
مصرف: آمفوتريسين B در درمانآسپرژيلوز، بلاستوميكوز،
كانديديازمنتشر، كوكسيديوئيدوميكوز،كريپتوكوكوز، اندوكارديت قارچي،كانديدياز
داخلي چشم، هيستوپلاسموز،سالك، مننژيت قارچي، موكورميكوز،سپتي سمي قارچي،
اسپوروتريكوزمنتشر، عفونتهاي قارچي دستگاه ادراريو مننگوآنسفاليت آميبي
اوليه مصرفميشود.
مكانيسم
اثر: اين دارو با اتصال بهاسترولهاي غشاي سلولي قارچ و تغيير درقابليت
نفوذ اين غشاء و در نتيجه از دسترفتن پتاسيم و ملكولهاي كوچك از درونسلول،
اثر ضد قارچي خود را اعمالميكند.
فارماكوكينتيك:
آمفوتريسين B در ريه، كبد،طحال، كليه، غده فوق
كليوي و عضلاتتوزيع شده و غلظت آن در مايعات جنب،صفاقي و پرده سينوويال
و مايع زلاليهتقريب 75% غلظت پلاسمايي آن است.
دفعاين دارو از راه كليه بسيار آهسته بوده وتقريب 40% دارو در مدت
هفت روز دفعشده و حداقل تا 7 هفته پس از قطع مصرفدر ادرار يافت ميشود.
هشدارها:
1 ـ در صورت وجود عيب كاركليه بايد با احتياط فراوان مصرف
شود.
2 ـ
مقدار مصرف تام بيش از 4g/day
ممكناست منجر به بروز عيب
دايمي كار كليهگردد.
عوارض
جانبي: از عوارض شايعآمفوتريسين B كم خوني، كاهش
پتاسيمخون، تب و لرز و تهوع و استفراغ، دردمعده، سردرد، كمي فشار خون،
اختلال كاركليه، درد عضله و مفصل، كم خوني،مسموميت كليوي، اختلالات
نورولوژيك وخوني، بثورات جلدي و ترومبوفلبيتميباشند.
تداخلهاي
دارويي: مصرف همزمانآمفوتريسين B
با داروهاي تضعيف كنندهفعاليت
مغز استخوان، گليكوزيدهايديژيتال، مدرهاي كاهنده پتاسيم وداروهاي با سميت
كليوي باعث تشديدعوارض سمي دارو ميشود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ در صورتيكه وقفهدرمان بيش از يك هفته باشد، درمان
مجددبايد با حداقل مقدار مصرف شروع وبتدريج تا مقدار مصرف مطلوب افزايشيابد.
2 ـ
با تزريق وريدي مقادير كمكورتيكواستروئيدها قبل و در طيانفوزيون وريدي
آمفوتريسين B احتمالبروز واكنشهاي تبزا كاهش مييابد.همچنين
مصرف استامينوفن،آنتيهيستامينها و يا فنوتيازينها قبل ازانفوزيون
آمفوتريسين B عوارضي چونتب، تهوع و لرز ناشي از
دارو را كاهشميدهند.
3 ـ
انفوزيون وريدي آمفوتريسين B بايدطي 4 ـ 2 ساعت انجام شود.
4 ـ
مصرف مقادير كامل اين دارو حتي دربيماران مبتلا به عيب كار كليه ضرورياست.
با اين وجود در صورت پيشرفتعيب كار كليه بيمار بايد تحت مراقبتپزشكي قرار
گيرد.
5 ـ
نشت دارو به بافتهاي اطراف رگ ممكناست سبب بروز تحريك شديد محل تزريقگردد.
6 ـ
براي به حداقل رساندن بروزترومبوفلبيت موضعي ناشي از انفوزيونوريدي اين
دارو، ميتوان هپارين را بهمحلول تزريقي اضافه كرد و ياآمفوتريسين B را يك روز در ميان تجويزكرد. همچنين مصرف يك روز در ميانآمفوتريسين
B احتمال بياشتهايي راكاهش ميدهد.
7 ـ
مقدار مصرف اين دارو بهصورت يكروز در ميان نبايد بيش از 1/5mg/kg باشد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان:
آمفوتريسين Bبهعنوان
ضدقارچ سيستميك در ابتدا 5 ميليگرم در
20 ـ
10 ميليليتر از محلول تزريقيدكستروز 5% طي 5 ـ 3 دقيقه در حفراتبدن چكانده
ميشود. سپس 50 ميليگرماين دارو در 20 ـ 10 ميليليتر از محلولتزريقي
دكستروز 5% طي 5 ـ 3 دقيقه هرروز مصرف ميشود. از راه تزريق داخلنخاعي
ابتدا 0/1 ـ 0/01 ميليگرم هر
72 ـ
48 ساعت تزريق ميشود. اين مقداربر حسب تحمل بيمار بتدريج تا 0/5ميليگرم
افزايش مييابد. بهصورتانفوزيون وريدي، ابتدا مقدار 1 ميليگرمبهعنوان
مقدار آزمايشي بعد از رقيق شدنبا 50 ـ 20 ميليليتر از محلول تزريقيدكستروز
5% طي 30 ـ 10 دقيقه تزريقميشود. به اين مقدار برحسب تحمل بيمارو شدت
عفونت 10 ـ 5 ميليگرم در هر نوبتميتوان افزود. در اين صورت حداكثرمقدار
مصرف 50mg/day طي دوره 6 ـ 2ساعته ميباشد.
شستشوي
مثانه با مقدار 5 ميليگرمآمفوتريسين B در 1000 ميليليتر
آباستريل در روز با سرعت 40ml/h
با يككاتتر به مدت 10 ـ 5
روز ادامه مييابد.
كودكان:
بهعنوان ضد قارچ سيستميكمقدار اوليه 0/25mg/kg/day در محلولتزريقي دكستروز 5% طي شش ساعتانفوزيون وريدي ميشود كه به
اين مقدارميتوان برحسب تحمل بيمار بتدريج0/25mg/kg ـ 0/125 هر روز يا يك روز درميان در هر نوبت افزود.
اشكال
دارويي:
For
Injection: 50mg
موارد
مصرف: كلوتريمازول در درمانكانديدياز ناشي از كانديدا آلبيكنس و سايرگونههاي
كانديدا، كچلي بدن و ران و پاناشي از تريكوفيتون روبروم، تريكوفيتونمنتاگروفيس،
اپيدرموفيتون فلوكوزوم وميكروسپوروم كانيس، تيناورسيكالر(ناشي از پيتيروسپوروم)،
اريپكولار(مالاسزيا فورفور) و در درمان عفونتقارچي اطراف ناخن و كچلي ريش و
سرمصرف ميشود.
مكانيسم
اثر: كلوتريمازول ساختارگوسترول را مهار كرده و با آسيبرساندن به غشاء
سلولي قارچ و تغيير درنفوذپذيري آن، باعث خروج عناصرضروري داخل سلولي ميگردد.
اين داروهمچنين ساخت تريگليسيريدها وفسفوليپيدها را توسط قارچ مهار ميكند.كلوتريمازول
باعث افزايش غلظتهيدروژن پراكسايد داخل سلول قارچ شدهكه باعث نكروز
سلولي و از بين رفتنعناصر داخل سلولي ميشود. اين دارومانع تبديل
بلاستوسپورها به شكل ميسليفعال در كانديدا آلبيكنس ميشود.
فارماكوكينتيك:
جذب سيستميك اين داروبعد از مصرف پوستي كم است ولي بعد ازمصرف از راه
مهبل به ميزان 10 ـ 3 درصدجذب ميشود.
هشدارها:
از تماس دارو با چشم خودداريشود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ رعايت نكات بهداشتيمانند استفاده از لباس زيرنخي و يا
استفادهاز كاندوم در هنگام مقاربت به درمان كمكميكند.
2 ـ
در صورت مصرف دارو براي درمانكانديدياز، از بهكار بردن پانسمان بسته
درموضع خودداري شود.
3 ـ
در صورت عدم پاسخ به درمان بعد ازاطمينان از عدم وجود ساير پاتوژنها، دورهدرمان
ممكن است مجدد تكرار شود.
مقدار
مصرف: موضعي ـ روزي 2 بار صبحو عصر از محلول يا كرم بر روي موضعماليده
شود.
قرص
واژينال ـ در بيماران غير حامله200mg/day ترجيح
قبل از خواب به مدت3 روز يا 100mg/day
به مدت 7 روزاستعمال ميگردد.
كرم
واژينال ـ مقدار 50mg/day (يكاپليكاتور از كرم يك درصد) ترجيح
قبل ازخواب به مدت 14 ـ 6 روز استعمالميشود.
اشكال
دارويي:
Topical
Cream: 1%
Topical
Solution: 1%
Vaginal
Cream: 1%
Vaginal
Tablet: 100mg
موارد
مصرف: فلوكونازول در درمانعفونتهاي قارچي دهان و حلق، مري، واژنو
عفونتهاي سيستميك ناشي از كانديداآلبيكنس و در درمان عفونتهاي قارچيپوست
مصرف ميشود. اين دارو ممكناست به عنوان جايگزين آمفوتريسين دردرمان
عفونتهاي كريپتوكوكي نيز مصرفشود. فلوكونازول همچنين براي پيشگيرياز عود
مننژيت كريپتوكوكي در بيمارانمبتلا به ايدز و پيشگيري از بروز عفونتهايقارچي
در بيماران تحت درمان با پرتودرماني يا داروهاي سيتوتوكسيك مصرفميشود.
مكانيسم
اثر: فلوكونازول در قارچهايحساس به دارو، آنزيمهاي وابسته به راسيتوكروم
بيوسنتز p-450
مهار مينمايد وديواره سلولي را مختل ميكند.
فارماكوكينتيك:
اين دارو از راه خوراكيبخوبي جذب ميشود. پس از جذب بهطورگسترده در
مايعات بدن منتشر ميشود،اوج غلظت سرمي دارو 2 ـ 1 ساعت پس ازمصرف خوراكي
بدست ميآيد. نيمه عمردفع دارو 30 دقيقه است كه در بيمارانمبتلا به عيب
كار كليه ممكن است افزايشيابد. دفع اين دارو عمدت كليوي است.
موارد
منع مصرف: در صورت ابتلاي بيماربه عيب كار كبد يا پورفيري، اين دارو
نبايدمصرف شود.
هشدارها:
1 ـ در صورت نياز به درمانطولاني مدت (بيش از 14 روز) با اين دارو،وضعيت
كار كبد بهطور باليني وبيوشيميايي حتم بايد قبل از شروعدرمان،
دو هفته پس از شروع درمان و پساز آن بهطور ماهانه پيگيري شود.
2 ـ
در صورت ابتلاي بيمار به عيب كاركليه، اين دارو بايد با احتياط فراوانمصرف
شود.
عوارض
جانبي: عوارض گزارش شده برايفلوكونازول عبارتند از: تهوع، استفراغ، دردشكم،
سردرد، بثورات جلدي، كهير وخارش، بندرت كاهش پلاكتهاي خون،پاراسترني، ترس
بيمار از نور، سرگيجه،آلوپس، ژينكوماستي، و كاهش مقدار اسپرم.همچنين در صورت
مصرف طولاني مدتدارو (بيش از 14 روز) احتمال بروز هپاتيتيا آسيبكشنده كبدي
وجود دارد.
تداخلهاي
دارويي: در صورت مصرفهمزمان ريفامپين با فلوكونازول به دليلافزايش پتاسيم،
غلظت سرمي فلوكونازولكاهش مييابد. فلوكونازول ممكن است درمتابوليسم بعضي
از داروها، از جملهفنيتوئين و داروهاي سولفونيل اوره پايينآورنده قند خون،
تداخل كند و غلظتسرمي اين داروها را افزايش دهد. همچنينافزايش غلظت سرمي
سيكلوسپورين،نورتريپتيلين و ترفنادين در صورتمصرف همزمان با اين دارو گزارششدهاند
كه در مورد ترفنادين احتمال بروزواكنشهاي غيرعادي در ECGوجود
دارد.فلوكونازول ممكن است اثر وارفارين راافزايش دهد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان:
مقدار مصرف اين دارو دركانديدياز واژينال 150 ميليگرم بهصورتدوز واحد است.
در ساير عفونتهايمخاطي ناشي از كانديدا به غير از كانديديازتناسلي، 50mg/day (در عفونتهاي سخت100mg/day) براي 14 ـ 7 روز مصرفميشود. در برخي از عفونتهاي مخاطيمانند التهاب
مركزي، كانديدوري،عفونتهاي ناي ـ ريوي غيرتهاجمي اينمقدار براي 30 ـ 14
روز مصرف ميشود.
مقدار
مصرف فلوكونازول در درمانعفونتهاي قارچي پوست 50mg/day براي4 ـ 2 هفته تا حداكثر 6 هفته ميباشد. درعفونتهاي تهاجمي
كانديديايي ياكريپتوكوكي، ابتدا مقدار 400 ميليگرم وپس از آن 200mg/day كه در صورت نيازتا 400mg/day افزايش مييابد، مصرفميشود. طول دوره درمان به پاسخ بيماربستگي
دارد (در مورد مننژيتكريپتوكوكي طول دوره درمان حداقل 8 ـ 6هفته ميباشد).
براي
پيشگيري از عود مننژيتكريپتوكوكي در بيماران مبتلا به ايدز بعداز تكميل
درمان اوليه، به مقدار200mg/day
ـ 100 مصرف ميشود.همچنين
براي پيشگيري از بروز عفونتهايقارچي در بيماران تحت درمان با پرتودرماني
يا داروهاي سيتوتوكسيك بهمقدار 400mg/day ـ 50 بسته به
احتمالبروز عفونت مصرف ميشود كه درصورت احتمال بروز عفونتهاي سيستميكاين
مقدار 400mg/day خواهد بود. شروعدرمان در اين بيماران
قبل از بروزنوتروپني خواهد بود و درمان تا 7 روزپس از آنكه شمارش نوتروفيلها
به حدمطلوب رسيد، ادامه خواهد يافت. در درمانكچلي پا، سر، پيتي ريازيس
ورسيكالر وكانديدياي پوستي، 50mg/day
به مدت 4 ـ 2هفته (تا
حداكثر 6 هفته در كچلي پا) مصرفميشود.
كودكان:
مقدار مصرف اين دارو در درمانعفونتهاي قارچي مخاطي (غير از عفونتواژن) 6mg/kg ـ 3 در روز اول درمان وسپس روزانه 3mg/kg (هر 72 ساعت درنوزادان با سن كمتر از دو هفته و هر
48ساعت در نوزادان با سن 4 ـ 2 هفته)ميباشد. مقدار مصرف فلوكونازول دردرمان
عفونتهاي قارچي پوست دركودكان مانند بزرگسالان است. در درمانعفونتهاي
تهاجمي كانديديايي ياكريپتوكوكي به مقدار 12mg/kg/day ـ 6(هر 72 ساعت در نوزادان با سن كمتر ازدو هفته و هر 48 ساعت در
نوزادان با سن4 ـ 2 هفته) مصرف ميشود. برايپيشگيري از بروز عفونتهاي قارچي،
مقدارمصرف فلوكونازول 12mg/kg/day
ـ 3 (هر72 ساعت در نوزادان
با سن كمتر از دوهفته و هر 48 ساعت در نوزادان با سن
4 ـ 2
هفته) ميباشد.
اشكال
دارويي:
Capsule
or Tablet: 50mg, 100mg, 150mg